EPIZOD Z ANDRZEJEM WAJDĄ

W filmach Andrzeja Wajdy Żydzi są przedstawiani w korzystnym świetle. Tak jest w „Pokoleniu”, „Samsonie”, „Krajobrazie po bitwie”, „Ziemi obiecanej”, „Korczaku”, „Wielkim tygodniu” czy „Wyroku na Franciszka Kłosa”. Powiada się o filosemityzmie Wajdy wypływającym z jego wrażliwości na Holokaust. Oto drobny przyczynek do tej kwestii. Zapytałem kiedyś Wajdę, czy jest po temu, jakiś głębszy powód. Odpowiedział mi tak (dalej jest rekonstrukcja jego wypowiedzi): „W czasie wojny pracowałem jako ślusarz w zakładzie samochodowym w Krakowie (nota bene, podobny warsztat jest w „Pokoleniu”). Pewnego dnia pojawił się nowy kolega, kilkunastoletni chłopak. Jego wygląd wskazywał na wiadome pochodzenie. Nie pytaliśmy się, co i jak, bo wtedy lepiej było nie wiedzieć. Kiedyś przyszedł do mnie i rzekł ‘Andrzej, zapewne zastanawiacie się skąd wziąłem się tutaj. Tak, jestem Żydem i uciekłem z obozu. A przeżyłem, dlatego, że byłem za duży, aby dostać szpilkę. Bo wiesz, dzieci dostawały szpilki, aby polować na muchy, komary itd. Jadły to, co upolowały je i połowa umierała na tyfus itd.’ ” Wajda kontynuował „Nie wiem, co stało się z nim, ale nigdy nie zapomnę jego wielkich oczu i smutnej twarzy. Postanowiłem sobie, że nigdy nie powiem złego słowa o Żydach i tak jest w moich filmach”.

Jan Woleński