MapAW   Kościoły z przełomu wieków XIX / XX na Górnym Śląsku i okolicy  klikaj / dotykaj szczyt strzałki⇑     jeśniejsze strzałki - brak zdjęć z bliska

Czyść zdjęcia     Wysokość zdjęć: oryginalna 400px 100px     Jestem na środku mapy     Szukaj: także w Opisach czyść wynik

↓ Zabrze, św. Józefa, 1930–1931, Dominikus Böhm

Wypisz wszystkie opisy czyść     Pokaż wszystkie Pokazuj tylko jedno zdj.     Pokaż wg id:     Klikaj zdjęcia   Test bazy Klik do Sch.   Idź do:

    Na zdjęciach prezentowane są kościoły z Górnego Śląska i Zagłębia (dzisiejsza Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia) powstałe w okresie szybkiego rozwoju przemysłu węglowego i metalurgicznego. Przyjęte ramy czasowe: 1850-1950, nie są traktowane, podobnie jak i granice przestrzenne, z nadmierną ścisłością.
    Gwałtownej industrializacji towarzyszył skok demograficzny. Setki tysięcy robotników z rodzinami imigrowały na Śląsk w poszukiwaniu pracy, zasiedlając nowo powstające kolonie robotnicze i osiedla patronackie. Dotychczasowe, małe kościoły parafialne – często drewniane lub skromne, barokowe –przestawały mieścić wielotysięczne rzesze nowych mieszkańców. Wzniesienie nowej, monumentalnej infrastruktury sakralnej stało się palącą koniecznością społeczną.
    Przełom wieków stał się złotym wiekiem śląskiej architektury sakralnej, finansowanej z wielkich kapitałów rodów magnatów przemysłowych (Donnersmarcków, Ballestremów, Schaffgotschów), funduszy koncernów państwowych oraz groszowych, ale masowych składek samych robotników. Pierwsza fala tego boomu (do 1914 roku) przyniosła dominację strzelistego, ceglanego neogotyku oraz neoromanizmu. Budowano wówczas świątynie potężne, trójnawowe, o układach bazylikowych, których wysokie wieże miały stanowić pionową przeciwwagę dla kopalnianych kominów i wież wyciągowych. Druga fala (okres międzywojenny i wczesne lata powojenne) przyniosła odważny zwrot ku modernizmowi i funkcjonalizmowi, wprowadzając do budownictwa nowatorskie konstrukcje żelbetowe i ekspresjonistyczną geometrię cegły, dopasowaną do surowego, fabrycznego krajobrazu.
    Podstawą fotograficznej bazy danych są zdjęcia wykonywane od 2003 roku (cyfrowe, ale są też zdjęcia analogowe z lat 1970-tych.). Autor dość wcześnie dysponował obiektywami szerokokątnym (od 10mm przy klatce ASP, przez 12mm full frame, do 10mm ff), co przy fotografowaniu neogotyckich kościołów z bliska ma zasadnicze znaczenie. Zasadą (czasem łamaną) jest tu, że architekturę fotografuje się pod kątem prostym (lub prostuje się w postprodukcji). Kościół z bliska i jego wnętrze, detale architektoniczne, są koniecznością nie zawsze tu zrealizowaną do końca. Cechą prezentowanego tu spojrzenia jest, wynikającego też z konfiguracji terenu jest spojrzenie z daleka, również z bardzo daleka. Używanie ogniskowych z drugiego końca spektrum (do 1200mm), daje widoki naturalne, albo, dla kogoś innego, metafizyczne (z powodu niebieskawej perspektywy powietrznej).
    W powyższym tekście pewien udział, a w opisach towarzyszących zdjęciom kościołów, znaczny udział ma AI. Główna część bazy ukończona została w czerwcu 2026. Jest ona oczywiście ciągle uzupełniania. Do niektórych kościołów trzeba koniecznie pojechać.